Ülkemizde yaşanan deprem felaketi sonrası henüz yaralarımızı sararken çok sayıda insanımız maalesef enkaz altında kaldı. Bu şekilde küçük yâda büyük yaralanmalarda tetanos riski olduğu unutulmamalı ve kişiler risk durumuna göre aşılanmalıdır. Tetanosun en çok bulaştığı yerler toprak ve demirdir.

Yaralılardan sağlık merkezlerine ulaşabilen hastalarda, aşı hekimlerin önerisi ile yapılır. Ancak burada ki asıl sorun, küçük yaralanmaları olup, bu durumu önemsemeyen ve herhangi bir sağlık merkezine başvuru yapmayan/yapamayan kişilerdir. Çünkü tetanos bulaşın da kişi aşısız ise tek bir iğne batması bile tetanos için risktir. Bu nedenle aşı için geç kalmadan kişilerin sağlık birimine başvurmaları hatırlatılmalıdır. Tetanos da aşılamanın hayat kurtarıcı olduğu unutulmamalıdır. Zira kişi tetanos olduğunda ölüm oranı yüzde 30’lara çıkmaktadır. Tetanos aşısının depremzedeler dışında arama kurtarma ekibinde yer alan çalışanlarda da sorgulanması ve yapılması önerilmektedir.

Aşılamanın hayat kurtardığı bir diğer klinik ise kuduzdur.  Kuduzun tedavisi yoktur ve kuduz olan kişi hayatını maalesef kaybeder. Bu nedenle aşılama çok önemlidir. Köpek, kedi, keçi, at, eşek, inek gibi evcil hayvanlar ile kurt, tilki, çakal, domuz, ayı, sansar, kokarca, gelincik, kirpi, köstebek gibi yabani hayvanların kuduza yakalanabildiği ve kuduza sebep olabildiği bilinmektedir.Bu hayvanların deprem bölgelerinde insanların yaşam alanlarının yakınlarında olabilecekleri bilgisi verilmelidir.  Bu kişilere herhangi bir hayvanla en küçük bir temasta beklemeden gerekli bilgilendirmelerin ve aşılamanın yapılması için hekime başvurmaları gerekmektedir.

Depremin yaşandığı kış mevsiminde yoğun olarak karşılaştığımız soğuk algınlığı, grip ve covide bağlı semptomların da artması kaçınılmazdır. Mevsimsel olarak yatkın olduğumuz bir dönemde olmanın dışında, toplu yaşam alanları ve kalabalık ortamlarda bulunmak zorunda olmaktan, hastalıkların yayılımını kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle kişilerin grip ve covid aşılarını olması uzmanlarca önerilmektedir.

Tüm bunların yanında deprem bölgelerinde karşılaşılan cesetlerle ilgili dikkatli olmak gerekir. Cesetlerin, viral hepatit ve HIV gibi kanla bulaşan virüsleri ve shigella / salmonella gibi ishal yapan hastalılara neden olabilecek bakterileri taşıyabileceği bilinmelidir. Bu nedenle cesetlerle temas halinde olacak kişilerin, kişisel koruyucu ekipman kullanımına dikkat etmesi önemlidir. Bu bölgelerde çalışacak kişilerin Hepatit B virüsüne karşı bağışıklık durumu bilinmeli ve aşılanması önerilmelidir.