Güneş Yanığı Nasıl Olur?

Güneş yanığı, ultraviyole (UV) ışınlarının neden olduğu cilt hasarıdır. Genellikle cildin kızarmasına, ağrımasına, ısınmasına, hassaslaşmasına ve ara sıra kaşınmasına neden olur.

Cilt normalde birkaç gün sonra pul pul dökülmeye ve soyulmaya başlar ve genellikle yedi gün içinde tamamen iyileşir.

Güneş yanığı genellikle kısa süreli ve hafif olsa da bundan kaçınmaya çalışmak önemlidir, çünkü daha sonraki süreçte cilt kanseri gibi ciddi sağlık sorunları geliştirme şansınızı artırabilir.

Kızarıklık genellikle birkaç saat boyunca gelişmediğinden, dışarıdayken güneşe maruz kalındığında hemen fark edilmeyebilir. Esintiler ve ıslanma (denize girip çıkmak gibi) cildinizi serinletebilir, bu nedenle yandığınızı fark etmezsiniz.

Güneş Yanığınız Varsa Ne Yapmalısınız?

Güneş yanığı varsa, mümkün olan en kısa sürede gölgeli bir alana gitmelisiniz.

Tıbbi tedavi almanız gereken bazı durumlar olsa da genellikle hafif güneş yanığını evde tedavi edebilirsiniz.

Aşağıdaki tavsiyeler, cildiniz iyileşene kadar şikayetlerinizi hafifletmeye yardımcı olabilir:

• Cildi soğuk bir duş alarak soğutun,
• Etkilenen bölgeye soğuk kompres uygulayabilirsiniz,
• Su kaybını önlemek için bol miktarda sıvı tüketin,
• Cildiniz tamamen iyileşene kadar, cildin etkilenen bölgelerini kapatarak güneş ışığından kaçınınız,
• Şiddetli güneş yanıklarında yanık kremi, yanık pansumanları ve iltihap önleyici kremler gerektirebilir.

 Ne Zaman Tıbbi Yardım Alınmalı?

Kendinizi iyi hissetmiyorsanız, özellikle geniş bir cilt alanında yandıysanız veya aşağıdaki daha şiddetli bulgulardan herhangi birine sahipseniz, doktorunuza başvurmalısınız.

Şiddetli güneş yanığı belirtileri şunları içerebilir:

• Ciltte yaygın kabarma veya şişme (ödem)
• Titreme
• Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, ateş gibi sıvı eksikliği belirtileri

UV Işınlarının Tehlikeleri

Güneşe maruz kalmanın kısa vadeli riskleri; güneş yanığı ve güneş alerjisidir.

Uzun vadeli riskler (uzun yıllar boyunca) şunları içerir:

• Aktinik (güneş) keratoz- ciltte pürüzlü yama şeklinde lekeler
• Cilt kanseri – hem melanom hem de melanom dışı cilt kanseri
• Ultraviyole keratiti (kar körlüğü) ve katarakt gibi göz problemleri
• Cildin erken yaşlanması ve kırışması

 Güneş Yanığını Nasıl Önleyebiliriz?

Cildinizi; uygun giysilerle kapatarak, gölgede direk güneş ışığından uzak kalarak ve güneş kremi sürerek korunmalısınız.

Sadece güneşli havalarda değil, diğer hava koşullarında da güneş yanığı olma riski vardır. Örneğin; kardan yansıyan ışık da güneş yanığına neden olabilir. Bulutlu ve serin koşullarda da yanabilirsiniz.

Uygun Giysiler:

• Yüzü, boynu ve kulakları gölgeleyen geniş kenarlı bir şapka,
• Güneş ışığının içeri girmesine izin vermeyen dokuma kumaşlardan yapılmış ince uzun kollu üst ve alt giysiler,
• CE İşareti ve Avrupa Standardı EN 1836:2005’e sahip, etrafı saran lensli veya geniş kollu güneş gözlükleri.

Güneş Kremi:

Güneş kremi alırken; cildinize uygun olduğundan ve hem ultraviyole A (UVA) hem de ultraviyole B (UVB) radyasyonunu engellediğinden emin olunmalıdır. UVB’ ye karşı korumak için en az SPF15 güneş kremi tercih edilmelidir.

Güneş kremi çok ince uygulanırsa daha az koruma sağlar. Ortalama bir yetişkinin vücudunun belirtilen güneş koruma faktörünü (SPF) elde etmesi için gereken güneş kremi miktarı yaklaşık 35 ml veya 6 ila 8 çay kaşığı losyondur.

 Uzun süre güneşte kalmayı planlıyorsanız, güneş koruyucu iki kez uygulanmalıdır:

• Dışarı çıkmadan 30 dakika önce; güneş kremi, yüz, boyun ve kulaklar (ve saçınız incelmişse veya hiç saçsızsa kafa) dahil olmak üzere maruz kalan tüm cilde uygulanmalıdır,
•  Geniş kenarlı bir şapka kullanılmalıdır,
•  Su ile temas varsa suya dayanıklı güneş kremi tercih edilmelidir,
• Güneş kremi bolca ve belirli aralıklarla (kullanım talimatına uygun olarak) yeniden uygulanmalıdır. Suya girdikten hemen sonra (“suya dayanıklı” olsa bile) ve havluyla kurulandıktan, terledikten veya ovulduktan sonra uygulanmalıdır.